Ataturk s decision to convert Hagia Sophia into a museum

T. C. BAŞVEKALIT Kanunlar Müdürlüğü Sayı : 2 7289 T. C. BAŞBAKANLIK C.HUMHURİYET ARŞİVİ T. C. BAŞVEKÂLET MUAMELAT MÜDÜRLÜĞÜ Şube : Sayı :

Kararname

Maarif Vekilliğinden yazılan 14/II/934 tarih ve 94041 sayılı tezkeresde; Eşsiz bir mimarlık sanat abidesi olan İstanbuldaki Ayasofya camiinin tarihi vasiyeti itibariyle müzeye çevrilmesi bütün Şark alemi-ni sevindirecegi ve insanlığa yeni bir ilim müessesesi kazandıracağı cihetle bunun müzeye çevrilmesi, çevresindeki evkafa ait dükkanların yıktırılması ve diğerlerinin de evkafça istinlak edilmesi suretile gü-zelleştirilmesi ve tamiri ve daimi muhafazası masraflarına karşılık ta evkafça bu sene ve gelecek seneler bütçelerinden muayyen bir para ay-rılması hakkında bir karar ittiharı istenilmiş ve Evkaf Umum Müdürlü-ğünden yazılan 7/II/934 tarih ve 153197/107 sayılı mutaleanamede, bu camiin Bizanslılardan kalma bir eser olması hasebiyle hiç bir vakfı ol-madığı ve her ne kadar cami olduktan sonra Sultanlar ve Halk tarafın-dan bazı gelirler bağlanmışsa da bunlardan ağır olarak bağlanan sultan gelirlerinin kaldırılmış olduğu ve halk tarafından bağlanan gelirler ise kutan ohmak ve buna benzer belii ve nerede olum yapılabil-ir din; makler için olup müzeye çevrilmesi ve korunması için verile-cek bir geliri bulunmadığı ve şimdiye kadar tamiri, gelirine bağmadan diğer vakıflarla bir arada yapılagelmekte olan bu bina cami olmaktan çıkınca artık buna da imkan kalmayacağı ve bütçelerinin bu günkü vasi-yeti her hangi bir yardıma da yol bırakmamakta olduğu ve çevresindeki yapılardan evkafa ait olanları yıkmak ve kaldırmak olden gelirae de x Stekine berikine ait olanların evkafça satın

alınmasına imkan bulunma-dağı bildirilmiştir. Bu iş İcra Vekilleri Heyetince 24/II/934 te görüşülerek, caminin çevresindeki evkafa ait binaların Evkaf Umum müdürlüğünce yaktırılarak temizlettirilmesi ve diğer binaların da istinlak,ve yıkma ve binanın

tamir ve muhafazası masrafları da Maarif Vekilliğince verilmek suretile Ayasofya camiinin müzeye çevrilmesi tasvip ve kabul olunmuştur . 24/II/934

REİSİCUMHUR

M. Atatürk signature

Bş. V. signature Ad. V. signature M. M. V. signature Da. V. signature Ha. V. V. signature Ma. V. signature Mf. V. signature Na. V. signature İk. V. signature S. İ. M. V. signature G. İ. V. signature Zr. V. signature

030 13 | 01 | 02 | 49 | 77 | 6 | 080 13 | 01 | 02 | 49 | 77 | 6 |

Decree

In the note from the Ministry of Education dated 11/14/934 and numbered 94041, it is asked that a decision be made to convert Hagia Sophia into a museum, as the conversion of the Hagia Sophia mosque in Istanbul, which is an unmatched architectural and aesthetic monument, into a museum would make the entire Orient happy, given its historic status, and would gift humanity a new site of knowledge; to embellish it by expropriating and demolishing shops surrounding it that belong to the Directorate of Endowments, and to renovate, enhance, and contiously protect others; that the Directorate of Endowments designate a portion of their income this year and in future years to these ends; and

in the opinion letter written by the General Directorate of Endowments dated 11/7/1934 and numbered 153197/107, it is stated that this mosque has no waqf status as it is from the Byzantines; and that even though, following its conversion into a mosque, it was endowed with certain incomes by sultans and the public, that the Islamic tithe endowed by sultans have been repealed and that the endowments by the public are for Qur'ân recitations and other activities that are particular and can be done anywhere; that it [Hagia Sophia] has no income to convert it into a museum and preserve it; that until now its renovation and housekeeping was done, without regard for its income, along with other waqfs , which will no longer be possible when this mosque becomes a museum; and that the current state of their [Hagia Sophia and neighboring waqf properties] budget disables them from providing charity; and that while it is possible to demolish and remove neighboring buildings belonging to the Directorate of Endowments, it is impossible for the Directorate to purchase belonging to others. Having been discussed by the Cabinet on 11/24/1934, it has been resolved and approved that the waqf buildings surrounding the mosque be removed and demolished by the General Directorate of Endowments, and that expenses for the expropriation, demolishing, and renovation and preservation of others be paid by the Ministry of Education, and that the Hagia Sophia mosque be converted into a museum.

11/24/1934 [Prime Minister and other ministers] [Their signatures] President [K. Ataturk's signature]